Việt Nam - Liên bang Nga tăng cường hợp tác chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp

Dấu mốc mới trong hợp tác pháp luật và tư pháp Việt Nam - Liên bang Nga

Tại Lễ trao văn kiện, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Liên bang Nga Sergey Viktorovich Lavrov đã thực hiện nghi thức trao Bản Ghi nhớ. Đây cũng là văn kiện đầu tiên được trao tại buổi Lễ.

Việc hai Bộ Tư pháp thống nhất và ký kết Bản Ghi nhớ hợp tác về chuyển đổi số nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác pháp luật và tư pháp Việt Nam - Liên bang Nga.

Bản Ghi nhớ không chỉ thể hiện sự quan tâm của hai bên đối với chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp mà còn cho thấy sự chủ động cập nhật những xu hướng phát triển mới của khoa học, công nghệ và yêu cầu quản trị hiện đại. Thông qua việc tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và nghiên cứu các giải pháp công nghệ, hai bên hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước.

Theo Bản Ghi nhớ, hai Bộ Tư pháp sẽ tăng cường trao đổi kinh nghiệm và hợp tác trong ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hoạt động tư pháp và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các nội dung hợp tác mà hai Bộ đang triển khai, như thi hành án dân sự, tương trợ tư pháp về dân sự, trao đổi thông tin, tài liệu số hóa và các lĩnh vực có liên quan.

Đây là những nội dung có tính thực tiễn cao, góp phần mở ra triển vọng xây dựng và triển khai các giải pháp số trong quá trình xử lý công việc thuộc thẩm quyền của mỗi Bộ; từng bước rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm chi phí, nâng cao khả năng chia sẻ, khai thác thông tin và tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng của hai nước.

Chuyển đổi số - hướng hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển tư pháp hiện đại

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động pháp luật và tư pháp ngày càng có vai trò quan trọng. Không chỉ dừng lại ở việc số hóa hồ sơ, tài liệu, chuyển đổi số còn hướng tới hình thành các phương thức quản trị, xử lý công việc và cung cấp dịch vụ tư pháp dựa trên dữ liệu, kết nối liên thông và công nghệ hiện đại.

Việc nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực pháp luật cũng đang mở ra nhiều khả năng mới, từ hỗ trợ tra cứu, phân tích và khai thác thông tin pháp luật đến hỗ trợ xử lý dữ liệu, quản lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả tác nghiệp của cán bộ, công chức. Vì vậy, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chuyển đổi số tư pháp có ý nghĩa thiết thực, giúp các bên chia sẻ kinh nghiệm, tiếp cận các mô hình, giải pháp công nghệ phù hợp và cùng nhận diện những yêu cầu mới về quản trị dữ liệu, bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ thông tin trong môi trường số.

Đối với Bộ Tư pháp Việt Nam, quá trình này gắn chặt với yêu cầu xây dựng Bộ Tư pháp số, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng số phục vụ công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực tư pháp.

Trong quá trình đó, Cục Công nghệ thông tin giữ vai trò quan trọng trong tham mưu, tổ chức triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển hạ tầng và nền tảng số, xây dựng và khai thác các cơ sở dữ liệu, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh thông tin phục vụ hoạt động của Bộ. Việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về chuyển đổi số, trong đó có hợp tác với Bộ Tư pháp Liên bang Nga, cũng là cơ hội để Cục Công nghệ thông tin tiếp tục nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm và tham mưu các giải pháp công nghệ phù hợp với định hướng chuyển đổi số của Bộ Tư pháp.

Thông qua các hoạt động hợp tác, kinh nghiệm quốc tế về xây dựng hệ thống thông tin, số hóa quy trình nghiệp vụ, quản trị dữ liệu và ứng dụng các công nghệ mới có thể được nghiên cứu, chọn lọc để phục vụ quá trình hoàn thiện hệ sinh thái số của Bộ Tư pháp; đồng thời góp phần nâng cao năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức và hiệu quả cung cấp các dịch vụ công trong lĩnh vực tư pháp.

Quan hệ hợp tác pháp luật Việt Nam - Liên bang Nga có nền tảng vững chắc

Việt Nam và Liên bang Nga có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tin cậy và hợp tác bền vững. Trên nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga luôn nhận được sự quan tâm của Lãnh đạo cấp cao hai bên, qua đó được duy trì và phát triển tích cực trong nhiều năm qua.

Kế thừa những thành quả hợp tác từ thời Liên Xô cũ, hai Bộ đã ký Thỏa thuận hợp tác vào năm 2010 và thành lập Tổ công tác hỗn hợp Việt Nam - Liên bang Nga về pháp luật và tư pháp vào năm 2015. Thông qua các cơ chế hợp tác này, hai bên thường xuyên trao đổi đoàn, tổ chức các hội thảo, tọa đàm chuyên môn trực tiếp và trực tuyến, chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng và thực thi pháp luật, đào tạo nghề luật, thi hành án dân sự và nhiều lĩnh vực tư pháp khác.

Bộ Tư pháp Liên bang Nga cũng đã chia sẻ nhiều tài liệu tham khảo có giá trị với Bộ Tư pháp Việt Nam trong các lĩnh vực dân sự, hình sự, hành chính, đặc biệt là xử lý vi phạm hành chính. Các hoạt động hợp tác ngày càng được triển khai đa dạng, thiết thực, với sự tham gia của các đơn vị chuyên môn, cơ sở đào tạo luật và cơ quan thi hành án của hai nước.

Qua đó, hợp tác pháp luật và tư pháp Việt Nam - Liên bang Nga không chỉ góp phần tăng cường hiểu biết, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn mà còn đóng góp thiết thực vào việc củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện giữa hai nước.

Dấu ấn Việt Nam tại Diễn đàn Pháp lý quốc tế Saint Petersburg

Đặc biệt, trong năm 2026, hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga tiếp tục ghi nhận dấu ấn nổi bật khi Việt Nam được Liên bang Nga lựa chọn là “Quốc gia khách mời duy nhất” tại Diễn đàn Pháp lý quốc tế Saint Petersburg lần thứ XIV, diễn ra từ ngày 24 đến ngày 26/6/2026.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, bên cạnh việc tham gia các phiên thảo luận chính thức, Bộ Tư pháp Việt Nam đã tổ chức Gian trưng bày thành tựu công tác pháp luật và tư pháp của Việt Nam, giới thiệu những kết quả nổi bật trong xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và cải cách tư pháp. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ được tổ chức trong suốt thời gian diễn ra Diễn đàn, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và tăng cường giao lưu giữa các cơ quan, tổ chức pháp luật của các nước.

Sự tham gia của Việt Nam tại Diễn đàn đã để lại những ấn tượng tốt đẹp, được Bộ Tư pháp Liên bang Nga và các đoàn đại biểu quốc tế đánh giá cao, qua đó tiếp tục tạo nền tảng thuận lợi để thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước.

Mở rộng hợp tác, hướng tới những vấn đề thiết thực trong kỷ nguyên số

Việc ký Bản Ghi nhớ hợp tác về chuyển đổi số giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga lần này không đơn thuần là việc thiết lập thêm một khuôn khổ hợp tác, mà còn phản ánh sự chủ động của hai bên trong việc cập nhật những vấn đề mới, có tính thời sự đối với hoạt động pháp luật và tư pháp.

Từ nền tảng hợp tác truyền thống, hai Bộ đang từng bước mở rộng sang những lĩnh vực mới gắn với yêu cầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hiện đại hóa nền tư pháp. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu, phát triển các nền tảng số, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bảo đảm an toàn, an ninh mạng sẽ ngày càng có vai trò quan trọng.

Đối với Bộ Tư pháp Việt Nam, việc triển khai hiệu quả các nội dung của Bản Ghi nhớ sẽ góp phần cụ thể hóa định hướng chuyển đổi số của Bộ, đồng thời tạo thêm cơ hội để các đơn vị chuyên môn, trong đó có Cục Công nghệ thông tin, tăng cường trao đổi kinh nghiệm, nghiên cứu giải pháp và thúc đẩy hợp tác công nghệ trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp.

Qua đó, hợp tác chuyển đổi số Việt Nam - Liên bang Nga được kỳ vọng trở thành một trong những hướng hợp tác thiết thực, góp phần đưa quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả; đồng thời đóng góp vào quá trình xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và hoạt động ngày càng hiệu quả trên nền tảng số.