Nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng quốc gia

Xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng tinh nhuệ, hiện đại
Mục tiêu của Đề án là nâng cao năng lực tổng thể, xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng tinh nhuệ, hiện đại, nhằm chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó hiệu quả với mọi nguy cơ, thách thức trên không gian mạng, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia dẫn đầu thế giới theo Chỉ số an ninh mạng toàn cầu (ITU-GCI); hình thành và phát triển Trung tâm Đào tạo khu vực về phòng, chống tội phạm mạng và an ninh mạng tại Việt Nam để nâng cao vị thế và năng lực dẫn dắt trong khu vực.
Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam có ít nhất 10.000 chuyên gia an ninh mạng chuyên sâu, trong đó 20% đạt trình độ quốc tế.
100% lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng được bố trí tại Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, lực lượng bảo vệ an ninh mạng được bố trí tại Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, cán bộ trực tiếp quản trị vận hành hệ thống thông tin cấp độ 3, cấp độ 4, cấp độ 5, trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước có chứng nhận đáp ứng yêu cầu kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về an ninh mạng do cơ quan có thẩm quyền cấp; được cập nhật kiến thức an ninh mạng ít nhất 01 lần/năm.
90% người sử dụng Internet có cơ hội tiếp cận hoạt động nâng cao nhận thức, kỹ năng và công cụ bảo đảm an ninh mạng; nghiên cứu, phát triển, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược về an ninh mạng. Phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng do Việt Nam làm chủ công nghệ. Nhà nước lựa chọn tối thiểu 02 tổ chức, doanh nghiệp làm chủ công nghệ cho mỗi loại sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trọng điểm, nền tảng để tập trung nguồn lực thúc đẩy.
70% các ban, bộ, ngành, địa phương và các hệ thống thông tin quan trọng quốc gia sử dụng sản phẩm công nghệ chiến lược "Make in Vietnam"; 100% các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng phải được kiểm định, đánh giá trước khi đưa vào sử dụng, áp dụng trước hết đối với hạ tầng thông tin quan trọng quốc gia, hệ thống thông tin của các cơ quan trong hệ thống chính trị có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội và đời sống nhân dân...
Đến 2045, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương về an ninh mạng
Đến 2045, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương về an ninh mạng, có năng lực mạnh trong phòng thủ, tấn công trấn áp tội phạm mạng và các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc chủ quyền số, bảo vệ cho mọi hoạt động của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân trên không gian mạng. Công nghiệp an ninh mạng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn, có 03 doanh nghiệp an ninh mạng Việt Nam nằm trong nhóm 50 doanh nghiệp dẫn đầu toàn cầu về cung cấp giải pháp an ninh mạng, xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ, công nghệ ra thị trường thế giới.
Để đạt được các mục tiêu trên, Đề án đã đưa ra một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cần thực hiện như:
Hoàn thiện thể chế, xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù
Rà soát, cập nhật, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn công tác bảo đảm an ninh mạng bảo đảm đồng bộ, thống nhất, hiệu quả giữa các lực lượng, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ không gian mạng trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới;
Xây dựng, ban hành các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, bảo mật thông tin, thiết lập cơ chế hợp chuẩn, hợp quy, đánh giá sự phù hợp, tổ chức đánh giá, công bố sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã ban hành, áp dụng trước hết đối với hạ tầng thông tin quan trọng quốc gia, hệ thống thông tin của các cơ quan trong hệ thống chính trị có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội và đời sống nhân dân;
Xây dựng khung quản lý rủi ro an ninh mạng quốc gia, chuyển đổi từ quản lý kỹ thuật thuần túy sang quản trị rủi ro toàn diện, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế nhằm tăng tính chủ động của các cơ quan, tổ chức trong việc phân bổ nguồn lực, giảm thiểu tổn thất từ các cuộc tấn công...
Tổ chức lực lượng an ninh mạng
Củng cố, kiện toàn Ban Chỉ đạo An ninh mạng Quốc gia và các tiểu ban tại các bộ, ngành, địa phương; củng cố, kiện toàn cơ quan chuyên trách về an ninh mạng tại Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, hướng dẫn các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia tổ chức lực lượng bảo vệ an ninh mạng.
Xây dựng mạng lưới liên kết các chuyên gia an ninh mạng trong nước và nước ngoài tham gia hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh mạng. Mở rộng Liên minh ứng phó, khắc phục sự cố an ninh mạng quốc gia; hình thành đội ngũ chuyên gia an ninh mạng có năng lực chuyên sâu về các công nghệ trọng yếu (AI, mật mã kháng lượng tử, blockchain, …) đạt đẳng cấp thế giới...
Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao
Xây dựng, ban hành tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm, khung kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về an ninh mạng; quy định về đào tạo, sát hạch, cấp chứng nhận đáp ứng yêu cầu kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về an ninh mạng cho lực lượng bảo vệ an ninh mạng, cán bộ trực tiếp quản trị vận hành hệ thống thông tin cấp độ 3, cấp độ 4, cấp độ 5, trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước.
Xây dựng, ban hành và định kỳ cập nhật các chương trình khung, tài liệu, giáo trình đào tạo tập huấn về bảo vệ an ninh mạng; chuẩn hóa hoạt động đào tạo, tập huấn đáp ứng yêu cầu về chuẩn kỹ năng và kiến thức về an ninh mạng tương ứng với từng cấp độ năng lực.
Hàng năm, trên cơ sở khảo sát nhu cầu thực tiễn, tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn ngắn hạn theo hình thức tập trung, trực tuyến hoặc kết hợp cho các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (gồm các tổ chức chính trị - xã hội) từ Trung ương đến cấp xã và lực lượng vũ trang để cập nhật kiến thức, huấn luyện chuyên sâu kiến thức, kỹ năng an ninh mạng. 
Phát triển nhân lực an ninh mạng quốc gia, kết nối nhà trường/viện nghiên cứu (sinh viên, giảng viên, nghiên cứu viên), doanh nghiệp và cơ quan nhà nước trong lĩnh vực an ninh mạng, thúc đẩy liên kết công - tư và bồi dưỡng thế hệ chuyên gia an ninh mạng mới.
Nghiên cứu phát triển, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực an ninh mạng
Rà soát, xây dựng, công bố danh mục công nghệ, danh mục sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng cốt lõi quốc gia ưu tiên làm chủ, tự chủ; thúc đẩy cơ chế để cơ quan nhà nước đặt hàng doanh nghiệp phát triển các sản phẩm về an ninh mạng; ưu tiên thí điểm, thử nghiệm các sản phẩm do Việt Nam làm chủ công nghệ:
- Xây dựng và triển khai chương trình quốc gia về thúc đẩy phát triển sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng nội địa theo hướng hỗ trợ đầu ra, tạo thị trường cho doanh nghiệp. Tổ chức các cuộc thi, giải thưởng quốc gia nhằm tìm kiếm, đánh giá và công nhận các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng xuất sắc, chất lượng cao của các doanh nghiệp Việt Nam;
- Triển khai các giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo về an ninh mạng thông qua việc cung cấp các ưu đãi, hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước chuyên về nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
- Triển khai các giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ bảo đảm an ninh mạng thông qua các gói hỗ trợ đào tạo, tư vấn, cung cấp giải pháp an ninh mạng nội địa.
Đồng thời, thúc đẩy phát triển các trung tâm đo kiểm an ninh mạng đủ năng lực thực hiện thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước và quốc tế...
Nâng cao uy tín quốc gia và tăng cường hợp tác quốc tế
Tăng cường hợp tác song phương với các quốc gia tiên tiến về an ninh mạng, các tổ chức lớn thông qua các hoạt động chia sẻ thông tin, hỗ trợ kỹ thuật, và đào tạo nhân lực, ưu tiên mở rộng hợp tác với các đối tác như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Israel, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức,...
Chủ động tham gia các tổ chức như: ITU, FIRST, APCERT, GFCE, ISO, IEC, … đề xuất sáng kiến, chia sẻ thông tin, tài liệu, phối hợp tổ chức các hoạt động, sự kiện quốc tế để nâng cao hình ảnh, vị thế quốc gia, tranh cử các vị trí lãnh đạo hoặc điều phối trong các nhóm công tác chuyên môn. Thiết lập các tổ chức, diễn đàn quốc tế do Việt Nam dẫn dắt về an ninh mạng.
Tham gia hoạt động của Liên Hợp quốc, ASEAN, APEC,… để xây dựng và thúc đẩy các chuẩn mực, quy tắc ứng xử toàn cầu về an ninh mạng. Tích cực thúc đẩy các nước ký và phê chuẩn Công ước Liên Hợp quốc về chống tội phạm mạng sớm đưa Công ước có hiệu lực thực thi.
Thu hút nguồn lực từ nước ngoài và các đối tác quốc tế cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ về bảo đảm an ninh mạng và đưa chuyên gia, tổ chức trong nước tham gia các hoạt động toàn cầu, các hội nghị như: RSAC Conference, Black Hat, DEFCON, CyberTech, Hack in the Box...; khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu đạt các chứng nhận, giải thưởng quốc tế về an ninh mạng...

Phương Nhi