Chuyển đổi số - đổi mới phương thức hoạt động của các hội quần chúng trong giai đoạn phát triển mới

Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với các hội quần chúng

Theo Chỉ thị số 11-CT/TW, sau 14 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW ngày 28/8/2012 của Bộ Chính trị, nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đối với tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng ngày càng được nâng lên. Công tác quản lý nhà nước, thể chế, chính sách, pháp luật về hội từng bước được hoàn thiện; tổ chức của các hội được sắp xếp, kiện toàn; phương thức hoạt động từng bước được đổi mới, góp phần nâng cao hiệu quả tập hợp, đoàn kết, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên và Nhân dân.

Tuy nhiên, Chỉ thị cũng chỉ rõ một số hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý hoạt động của các hội quần chúng. Việc thể chế hóa, cụ thể hóa chủ trương của Đảng, hoàn thiện pháp luật về tổ chức, tài chính và công tác phối hợp có lúc chưa kịp thời, thiếu đồng bộ; phương thức hoạt động của một số hội chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; năng lực tự chủ, tự quản, huy động nguồn lực xã hội và hiệu quả hoạt động còn hạn chế.

Trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới, Chỉ thị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của các hội quần chúng; xác định công tác hội quần chúng là một nội dung quan trọng của công tác dân vận; lãnh đạo thường xuyên, toàn diện về chính trị, tư tưởng, tổ chức và định hướng hoạt động hội. Đồng thời, củng cố, kiện toàn tổ chức đảng trong các hội; phát huy vai trò tham mưu, đề xuất, tư vấn, phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan, ban đảng và phát huy tính chủ động, vai trò chủ trì, nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Phát huy vai trò, trách nhiệm của các hội quần chúng

Chỉ thị số 11-CT/TW nhấn mạnh hoạt động của các hội quần chúng phải lấy hội viên, Nhân dân và lợi ích quốc gia - dân tộc làm trung tâm; lấy hiệu quả đóng góp cho xã hội và mức độ hài lòng của hội viên, Nhân dân làm thước đo kết quả hoạt động.

Các hội được yêu cầu khắc phục tình trạng hành chính hóa công tác hội, tổ chức phong trào hình thức, dàn trải; nâng cao năng lực tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, khơi thông, kết nối, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội để góp phần phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế, văn hóa, nhân đạo, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại Nhân dân.

Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng, cập nhật, quản lý, liên thông cơ sở dữ liệu về tổ chức hội, hội viên; ứng dụng nền tảng số trong quản trị, điều hành, kết nối hội viên, cung cấp dịch vụ và tổ chức hoạt động; nâng cao năng lực số, tính chuyên nghiệp, chuyên môn trong hoạt động hội.

Chỉ thị đồng thời yêu cầu các hội tập trung làm tốt vai trò tập hợp, đoàn kết, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên và Nhân dân; tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; tuyên truyền, vận động hội viên và Nhân dân tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện và thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện giám sát, phản biện xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Hoàn thiện thể chế, pháp luật và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

Chỉ thị số 11-CT/TW yêu cầu tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về hội theo hướng đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, tinh gọn tổ chức bộ máy, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Đồng thời, cần phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập hợp, định hướng, phối hợp hoạt động và các hội tự chủ, tự quản, hoạt động theo pháp luật và điều lệ hội; khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý nhà nước đối với hội.

Về cơ chế tài chính, Chỉ thị định hướng đổi mới theo hướng Nhà nước hỗ trợ trên cơ sở nhiệm vụ cụ thể do Đảng, Nhà nước giao, sản phẩm đầu ra và hiệu quả hoạt động hội; đổi mới cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu cung cấp dịch vụ công đối với các nhiệm vụ phục vụ lợi ích công.

Cùng với đó là xây dựng và vận hành hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của các hội; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ hội có bản lĩnh, phẩm chất đạo đức, năng lực vận động quần chúng, trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị hiện đại, năng lực số và tinh thần phục vụ hội viên, Nhân dân.

Tổ chức thực hiện

Để bảo đảm Chỉ thị được triển khai đồng bộ, Bộ Chính trị yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị; đưa nội dung lãnh đạo, chỉ đạo công tác hội quần chúng vào chương trình công tác, chương trình kiểm tra, giám sát hằng năm; phân công tổ chức, cá nhân cấp ủy phụ trách và định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo.

Đảng ủy Quốc hội có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng, đồng thời tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về hội.

Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật và công tác quản lý nhà nước về hội; hoàn thiện cơ chế tài chính, giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu cung cấp dịch vụ công; xây dựng tiêu chí, chỉ số đánh giá hoạt động hội; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và tạo điều kiện để các hội hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, đúng pháp luật, thiết thực, hiệu quả.

Các ban đảng Trung ương có trách nhiệm theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chỉ thị theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo phát huy vai trò chủ trì, nòng cốt trong công tác đoàn kết, tập hợp, phối hợp, định hướng hoạt động của các hội quần chúng.