Đồng chí Hồ Tùng Mậu - Nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam!

I. Khái lược tiểu sử và quá trình hoạt động cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu

Đồng chí Hồ Tùng Mậu (tên khai sinh Hồ Bá Cự), sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Đồng chí sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Ông nội là Phó bảng Hồ Bá Ôn, đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ thành Nam Định năm 1883. Thân phụ là Hồ Bá Kiện, tuy đỗ cử nhân nhưng không ra làm quan, tham gia phong trào Văn thân chống thực dân Pháp và hy sinh sau khi lãnh đạo cuộc khởi nghĩa phá ngục tại Nhà tù Lao Bảo. Truyền thống yêu nước của gia đình và quê hương đã hun đúc ý chí cách mạng, thôi thúc Hồ Tùng Mậu sớm dấn thân vào con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tháng 4/1920, đồng chí Hồ Tùng Mậu cùng một số thanh niên yêu nước rời quê hương sang nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1923, đồng chí tham gia sáng lập Tâm Tâm xã (còn gọi là Tân Việt Thanh niên Đoàn), một tổ chức yêu nước có xu hướng cách mạng, với mục tiêu tập hợp lực lượng, chuẩn bị cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tháng 11/1924, khi Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu cùng một số thành viên ưu tú của Tâm Tâm xã được kết nạp vào Cộng sản Đoàn, lực lượng nòng cốt để thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên vào năm 1925 – tổ chức tiền thân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong thời gian hoạt động tại Quảng Châu, đồng chí Hồ Tùng Mậu là một trong những học trò xuất sắc, cộng sự tin cậy của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Đồng chí trực tiếp tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, đào tạo đội ngũ cán bộ cách mạng cho Việt Nam; đồng thời tham gia biên tập, phát hành Báo Thanh niên, góp phần truyền bá tư tưởng cách mạng, giác ngộ và tổ chức lực lượng yêu nước.

Tháng 5/1929, tại Đại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng chí Hồ Tùng Mậu được bầu làm Ủy viên chính thức của Tổng bộ Hội. Cuối năm 1929, sau khi sang Hồng Kông, đồng chí gia nhập An Nam Cộng sản Đảng và tích cực vận động thống nhất các tổ chức cộng sản, hướng tới việc thành lập một chính đảng duy nhất của giai cấp công nhân Việt Nam.

Mùa Xuân năm 1930, dưới sự chủ trì của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam được triệu tập tại Hồng Kông. Đồng chí Hồ Tùng Mậu được giao nhiệm vụ là người giúp việc và thư ký của Hội nghị. Với tinh thần trách nhiệm cao và sự tận tụy, đồng chí đã có những đóng góp quan trọng vào thành công của Hội nghị, góp phần thống nhất ba tổ chức cộng sản thành một chính đảng duy nhất – Đảng Cộng sản Việt Nam, chấm dứt tình trạng phân tán về tổ chức, mở ra bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam.

Những năm đầu hoạt động cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng và tinh thần cống hiến không mệt mỏi. Đồng chí là một trong những cán bộ tiền bối tiêu biểu của Đảng, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, có nhiều đóng góp to lớn trong việc chuẩn bị về tổ chức, cán bộ và tư tưởng cho sự ra đời và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 6/1931, khi Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc bị chính quyền Hương Cảng (Hồng Kông) bắt giam, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã khẩn trương tìm mọi cách để bảo vệ Người. Đồng chí chủ động liên hệ với Hội Quốc tế Cứu tế Đỏ, mời luật sư Frank Loseby tham gia bào chữa, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ an toàn cho Nguyễn Ái Quốc trước âm mưu của các thế lực thực dân. Chính vì hoạt động tích cực đó, đồng chí Hồ Tùng Mậu bị nhà cầm quyền Hồng Kông bắt giữ. Tuy nhiên, do không đủ chứng cứ buộc tội, chúng buộc phải trục xuất đồng chí khỏi Hồng Kông.

Ngày 30/6/1931, khi tàu vừa cập cảng Thượng Hải (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu bị mật thám thực dân Pháp bắt giữ và áp giải về Việt Nam. Sau khi xét xử, thực dân Pháp kết án đồng chí tù chung thân với mục đích loại bỏ một trong những cán bộ lãnh đạo quan trọng của phong trào cách mạng Việt Nam.

Trong suốt gần một thập kỷ (1933–1941), đồng chí lần lượt bị giam cầm tại Nhà tù Hỏa Lò, Nhà lao Kon Tum và Nhà đày Buôn Ma Thuột. Mặc dù phải sống trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, chịu nhiều cực hình, tra tấn và sự đàn áp dã man của kẻ thù, đồng chí vẫn giữ vững ý chí cách mạng, niềm tin vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc và phẩm chất kiên trung của người cộng sản.

Không khuất phục trước mọi thủ đoạn của kẻ thù, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã biến nhà tù đế quốc thành "trường học cách mạng". Với kinh nghiệm hoạt động phong phú và bản lĩnh chính trị vững vàng, đồng chí tích cực tổ chức học tập lý luận, phổ biến chủ trương của Đảng, bồi dưỡng kiến thức chính trị, văn hóa cho các tù nhân; đồng thời xây dựng tinh thần đoàn kết, giữ nghiêm kỷ luật trong tổ chức, động viên anh em kiên cường đấu tranh chống chế độ lao tù hà khắc. Dưới sự dẫn dắt của đồng chí, nhiều cuộc đấu tranh đòi cải thiện điều kiện sinh hoạt, phản đối chế độ giam giữ hà khắc đã được tổ chức, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm.

Những năm tháng lao tù càng khẳng định phẩm chất cao đẹp của đồng chí Hồ Tùng Mậu – một người cộng sản mẫu mực, giàu lòng nhân ái, luôn quan tâm, giúp đỡ đồng chí, đồng đội, là trung tâm đoàn kết và nguồn động viên tinh thần to lớn đối với các tù nhân chính trị. Tinh thần lạc quan, ý chí bất khuất và niềm tin son sắt vào thắng lợi của cách mạng đã giúp đồng chí vượt qua mọi gian khổ, thử thách.

Năm 1941, sau khi được trả tự do, mặc dù vẫn bị chính quyền thực dân quản thúc chặt chẽ, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã nhanh chóng tìm cách bắt liên lạc với tổ chức Đảng, tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng và tích cực chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí tiếp tục được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, năm 1946, đồng chí được giao phụ trách Trường Quân chính tại Nhượng Bạn (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh), trực tiếp đào tạo đội ngũ cán bộ quân sự phục vụ sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.

Tháng 12/1946, đồng chí được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Liên khu IV (sau là Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV), đồng thời được bầu vào Ban Thường vụ Liên khu ủy. Trên cương vị lãnh đạo, đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo Liên khu IV tổ chức xây dựng lực lượng kháng chiến, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, góp phần giữ vững vùng tự do và xây dựng hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày 18/12/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 138/B-SL thành lập Ban Thanh tra Chính phủ trực thuộc Phủ Thủ tướng và Sắc lệnh số 138/C-SL bổ nhiệm đồng chí Hồ Tùng Mậu giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên. Đây là dấu mốc quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của ngành Thanh tra Việt Nam, đồng thời thể hiện sự tin tưởng đặc biệt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với năng lực, phẩm chất và uy tín của đồng chí.

Đầu năm 1950, đồng chí tiếp tục được Trung ương Đảng và Chính phủ giao đảm nhiệm cương vị Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt – Hoa Hữu nghị, góp phần tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân hai nước, phục vụ sự nghiệp kháng chiến và đối ngoại của cách mạng Việt Nam.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2/1951), đồng chí Hồ Tùng Mậu được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ghi nhận những cống hiến to lớn và vai trò quan trọng của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng.

Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, khi đến thị trấn Còng (Thanh Hóa), đoàn công tác của đồng chí bị máy bay thực dân Pháp phát hiện và tập kích. Đồng chí Hồ Tùng Mậu đã anh dũng hy sinh trong khi đang làm nhiệm vụ. Sự ra đi của đồng chí là tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước và cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt người đồng chí, người học trò, người cộng sự trung kiên đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng.

Với 55 năm tuổi đời và hơn 30 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã dành trọn cuộc đời mình cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân. Đồng chí là một trong những cán bộ lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà tổ chức cách mạng tài năng, tấm gương mẫu mực về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, tinh thần kiên cường, bất khuất trước mọi gian lao, thử thách và đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.

Để ghi nhận những công lao, cống hiến đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Đảng và Nhà nước đã truy tặng đồng chí Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Tên tuổi và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu mãi mãi là niềm tự hào của quê hương Nghệ An, của Đảng và Nhân dân Việt Nam; là nguồn động viên, cổ vũ các thế hệ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

II. Những hoạt động và cống hiến to lớn của đồng chí Hồ Tùng Mậu đối với sự nghiệp cách mạng

1. Đồng chí Hồ Tùng Mậu – Người cộng sản kiên trung, suốt đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, ý chí cách mạng kiên cường và đức hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của dân tộc. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, lớn lên trong cảnh nước mất, nhà tan, đồng chí sớm nuôi chí cứu nước và lựa chọn con đường cách mạng vô sản dưới sự dẫn dắt của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Được các nhà yêu nước Phan Bội Châu và Hồ Học Lãm giới thiệu gặp Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu (Trung Quốc), Hồ Tùng Mậu là một trong những học viên đầu tiên được trực tiếp đào tạo về lý luận cách mạng theo chủ nghĩa Mác – Lênin. Từ đây, đồng chí nhanh chóng trưởng thành, trở thành người học trò xuất sắc, cộng sự tin cậy của Nguyễn Ái Quốc và là một trong những cán bộ nòng cốt của phong trào cách mạng Việt Nam ở nước ngoài.

Tiếp thu ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã dành trọn tâm huyết, trí tuệ và nghị lực cho sự nghiệp cách mạng. Đồng chí không chỉ tích cực học tập, nghiên cứu lý luận mà còn trực tiếp tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu, làm trợ giảng, biên dịch tài liệu, hướng dẫn học viên học tập, thảo luận và phối hợp với các giảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong công tác đào tạo cán bộ. Những đóng góp thầm lặng nhưng hết sức quan trọng ấy đã góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng đầu tiên, chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đầu năm 1930, tại Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì, đồng chí Hồ Tùng Mậu là người giúp việc, thư ký của Hội nghị và có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình vận động, thống nhất các tổ chức cộng sản thành một chính đảng duy nhất. Sự kiện lịch sử này đã chấm dứt tình trạng phân tán trong phong trào cách mạng, mở ra bước ngoặt quyết định đối với cách mạng Việt Nam.

Bản lĩnh và khí phách của người cộng sản Hồ Tùng Mậu được thể hiện rõ nét nhất trong những năm tháng bị thực dân Pháp giam cầm. Hơn 14 năm trải qua nhiều nhà tù khét tiếng như Hỏa Lò, Kon Tum và Buôn Ma Thuột là quãng thời gian thử thách khắc nghiệt đối với ý chí và lòng trung thành của người chiến sĩ cách mạng. Song, mọi cực hình, tra tấn và sự khủng bố của kẻ thù không thể làm lung lay niềm tin của đồng chí vào lý tưởng cộng sản.

Trong lao tù, đồng chí đã biến nhà tù thành "trường học cách mạng", tổ chức học tập lý luận, truyền bá chủ trương của Đảng, xây dựng tinh thần đoàn kết giữa các tù nhân chính trị, lãnh đạo nhiều cuộc đấu tranh đòi cải thiện chế độ giam giữ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tù cách mạng. Đồng chí luôn giữ vững khí tiết, sống giản dị, gần gũi, hết lòng giúp đỡ đồng chí, đồng đội và trở thành điểm tựa tinh thần của nhiều thế hệ chiến sĩ cách mạng bị giam cầm.

Sau khi được trả tự do năm 1941, mặc dù tiếp tục bị chính quyền thực dân quản thúc, đồng chí vẫn bí mật liên lạc với tổ chức Đảng, tích cực gây dựng cơ sở cách mạng và tham gia chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Tháng 7/1945, theo sự phân công của Xứ ủy Trung Kỳ, đồng chí trực tiếp tham gia chỉ đạo công tác chuẩn bị khởi nghĩa tại các tỉnh miền Trung, góp phần vào thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đồng chí tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó. Dù ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy với công việc, hết lòng vì nước, vì dân và sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng. Cuộc đời của đồng chí là minh chứng sinh động cho phẩm chất cao đẹp của người cộng sản chân chính: trung thành tuyệt đối với Đảng, kiên định lý tưởng cách mạng, suốt đời phấn đấu vì độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân.

2. Đồng chí Hồ Tùng Mậu – Nhà lãnh đạo tài năng, người tổ chức xuất sắc của Đảng và Nhà nước

Không chỉ là người chiến sĩ cộng sản kiên trung, đồng chí Hồ Tùng Mậu còn là nhà lãnh đạo có tầm nhìn, nhà tổ chức giàu kinh nghiệm và năng lực thực tiễn. Trong suốt hơn ba thập kỷ hoạt động cách mạng, đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó, để lại nhiều dấu ấn quan trọng trên các lĩnh vực xây dựng Đảng, quân sự, chính quyền và thanh tra.

Ngay từ những năm 1925–1926, đồng chí đã tích cực tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu, trực tiếp đào tạo cán bộ, tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin và vận động thanh niên yêu nước tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đồng chí được Nguyễn Ái Quốc giao nhiều nhiệm vụ quan trọng như tham gia dự thảo Điều lệ Hội, tổ chức xuất bản Báo Thanh niên, phụ trách công tác huấn luyện cán bộ và đảm nhiệm công tác đối ngoại của Chi hội Việt Nam trong Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông. Những hoạt động đó đã góp phần tạo dựng nền tảng tư tưởng, tổ chức và đội ngũ cán bộ cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bước vào thời kỳ xây dựng chính quyền cách mạng và kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Hồ Tùng Mậu tiếp tục thể hiện năng lực lãnh đạo xuất sắc. Trên cương vị phụ trách kiêm Chính ủy Trường Quân chính Nhượng Bạn, đồng chí đã trực tiếp đào tạo hàng trăm cán bộ chỉ huy và chính trị viên cho lực lượng Vệ quốc đoàn và các đơn vị Nam tiến. Công tác đào tạo của nhà trường được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến.

Khi được giao giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến – Hành chính Liên khu IV, đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo Liên khu tập trung củng cố tổ chức Đảng, kiện toàn bộ máy chính quyền, chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang, phát triển hậu phương kháng chiến và tổ chức thực hiện hiệu quả đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh của Đảng. Đồng chí luôn sâu sát cơ sở, thường xuyên trực tiếp kiểm tra tình hình ở các địa phương, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ và Nhân dân để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, góp phần xây dựng Liên khu IV trở thành hậu phương vững chắc của cả nước.

Một dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp của đồng chí là việc được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên ngay sau khi Ban Thanh tra Chính phủ được thành lập cuối năm 1949. Trên cương vị này, đồng chí đã đặt nền móng cho tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra Việt Nam. Đồng chí đặc biệt coi trọng nguyên tắc khách quan, công tâm, gần dân, vì dân; kiên quyết đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu và những biểu hiện tiêu cực trong bộ máy nhà nước.

Dưới sự chỉ đạo của đồng chí, nhiều vụ việc tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng đã được phát hiện, thanh tra và xử lý nghiêm minh; nhiều cuộc kiểm tra tại các địa phương được tiến hành, kịp thời báo cáo Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ để chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước. Những đóng góp đó không chỉ góp phần giữ vững kỷ cương, phép nước, xây dựng bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh mà còn củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Chính phủ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.

Bên cạnh đó, với cương vị Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt – Hoa Hữu nghị, đồng chí đã góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc, thể hiện sinh động tinh thần quốc tế vô sản trong sáng và đường lối đối ngoại của Đảng.

Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu luôn sâu sát thực tiễn, gần gũi quần chúng, lấy Nhân dân làm gốc. Đồng chí thường xuyên xuống cơ sở, trực tiếp gặp gỡ cán bộ và Nhân dân để nắm tình hình, lắng nghe ý kiến, kiểm tra việc thực hiện chủ trương, chính sách và kịp thời chỉ đạo giải quyết những khó khăn phát sinh. Phong cách lãnh đạo dân chủ, khoa học, nói đi đôi với làm và luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết đã để lại những bài học quý báu về công tác lãnh đạo, quản lý và xây dựng bộ máy nhà nước.

Những cống hiến to lớn của đồng chí Hồ Tùng Mậu đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng chính quyền cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và đặt nền móng cho nhiều lĩnh vực công tác của Đảng và Nhà nước. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí mãi mãi là tấm gương sáng về lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức cách mạng và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân.

3. Đồng chí Hồ Tùng Mậu – Tấm gương sáng về đạo đức cách mạng

Trong suốt hơn 30 năm hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu không chỉ được biết đến là một nhà lãnh đạo tài năng, một người chiến sĩ cộng sản kiên trung mà còn là tấm gương tiêu biểu về phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, mẫu mực. Cuộc đời của đồng chí là hiện thân sinh động của những giá trị cao đẹp mà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên phải rèn luyện: trung với nước, hiếu với dân; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc và phục vụ Nhân dân.

Được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiều trọng trách quan trọng trong những giai đoạn khó khăn nhất của cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, bản lĩnh chính trị vững vàng và phong cách làm việc tận tụy, khoa học, sâu sát thực tiễn. Dù ở cương vị cán bộ hoạt động bí mật, người tổ chức cách mạng, lãnh đạo Liên khu IV hay Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên, đồng chí luôn đặt lợi ích của Đảng, của đất nước và của Nhân dân lên trên hết; không màng danh lợi, không quản ngại gian khổ, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Phẩm chất đạo đức cách mạng của đồng chí được thể hiện rõ nét khi đảm nhiệm cương vị Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên. Trong điều kiện đất nước đang tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đầy gian khổ, đồng chí luôn trực tiếp đến cơ sở, đi nhiều địa phương để kiểm tra tình hình, nắm bắt thực tiễn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ và Nhân dân. Đồng chí đặc biệt coi trọng việc đối thoại với cơ sở, xem đây là cách thức quan trọng để đánh giá đúng thực chất tình hình, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thanh tra, đồng chí luôn giữ vững nguyên tắc khách quan, công tâm, minh bạch, xử lý công việc trên cơ sở pháp luật, kỷ luật của Đảng và lợi ích của Nhân dân. Những vụ việc tham ô, lãng phí, quan liêu, mất dân chủ đều được đồng chí chỉ đạo kiểm tra, kết luận rõ ràng, khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các sai phạm, không có vùng cấm, không vì tình cảm cá nhân mà nương nhẹ. Chính phong cách làm việc nghiêm túc, công minh ấy đã góp phần xây dựng uy tín của cơ quan Thanh tra Chính phủ trong những ngày đầu thành lập, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Không chỉ là người cán bộ mẫu mực trong công việc, đồng chí Hồ Tùng Mậu còn là người giàu lòng nhân ái, bao dung và nghĩa tình. Tình yêu thương con người của đồng chí được hình thành từ truyền thống yêu nước của quê hương, gia đình và được bồi đắp trong quá trình hoạt động cách mạng lâu dài. Từ tình yêu đối với gia đình, quê hương, đồng chí đã mở rộng thành tình yêu thương đối với đồng chí, đồng bào và những người lao động bị áp bức, bóc lột; cao hơn nữa là tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng đối với các dân tộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội.

Trong những năm tháng hoạt động bí mật cũng như thời gian bị giam cầm trong lao tù thực dân, đồng chí luôn dành sự quan tâm, sẻ chia đối với đồng chí, đồng đội. Đồng chí động viên mọi người giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng, truyền đạt kinh nghiệm hoạt động, giúp đỡ những người còn khó khăn, cùng nhau vượt qua mọi thử thách. Chính lối sống chân thành, giản dị và giàu tình nghĩa đã khiến đồng chí trở thành điểm tựa tinh thần, là trung tâm đoàn kết của nhiều thế hệ chiến sĩ cách mạng.

Đối với gia đình, đồng chí Hồ Tùng Mậu là người giàu tình cảm nhưng luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí nhiều lần phải xa gia đình, chấp nhận hy sinh hạnh phúc riêng để cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Dẫu vậy, đồng chí vẫn luôn dành tình yêu thương, sự quan tâm sâu sắc đối với người thân và quê hương. Với bà con, đồng chí gần gũi, chân thành, luôn chia sẻ những khó khăn của Nhân dân; với đồng chí, đồng đội, đồng chí sống khiêm nhường, bao dung, hết lòng dìu dắt, giúp đỡ; với cán bộ cấp dưới, đồng chí luôn ân cần chỉ bảo, khuyến khích và tạo điều kiện để mỗi người phát huy năng lực, hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Phong cách sống của đồng chí Hồ Tùng Mậu luôn toát lên những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: yêu nước, thương dân, sống nghĩa tình, khiêm tốn, giản dị và hết lòng vì cộng đồng. Những phẩm chất ấy không chỉ tạo nên uy tín của một nhà lãnh đạo mà còn là nguồn cảm hóa, động viên, quy tụ sức mạnh đoàn kết trong Đảng và trong Nhân dân.

Với 55 năm tuổi đời và hơn 30 năm hoạt động cách mạng không ngừng nghỉ, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã cống hiến trọn vẹn trí tuệ, tài năng và cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những cống hiến to lớn của đồng chí đã góp phần quan trọng vào sự trưởng thành của Đảng, vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam và để lại nhiều bài học quý báu về bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ và phong cách lãnh đạo.

Tấm gương về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; ý chí kiên cường, bất khuất trước mọi gian lao, thử thách; đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; cùng tinh thần tận tụy, gần dân, trọng dân và hết lòng phụng sự Nhân dân của đồng chí Hồ Tùng Mậu mãi mãi là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc, là nguồn động viên to lớn để các thế hệ cán bộ, đảng viên hôm nay và mai sau tiếp tục học tập, noi theo.

***

Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 – 15/6/2026)

Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta bày tỏ lòng thành kính, biết ơn sâu sắc đối với một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Đây cũng là dịp để tiếp tục tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng và những giá trị đạo đức cao đẹp của các thế hệ tiền bối cách mạng; góp phần bồi đắp niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu để lại nhiều bài học quý báu về lòng trung thành với lý tưởng cách mạng, tinh thần dấn thân vì Tổ quốc, phong cách lãnh đạo sâu sát thực tiễn, gần dân, trọng dân và đạo đức công vụ trong sáng. Những bài học ấy tiếp tục có ý nghĩa sâu sắc đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phát huy truyền thống vẻ vang của các thế hệ cách mạng đi trước, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân hôm nay cần tiếp tục học tập, noi gương đồng chí Hồ Tùng Mậu bằng những việc làm cụ thể, thiết thực; không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, nâng cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới sáng tạo, đoàn kết, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hùng cường và thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

NHT