Cục Công nghệ thông tin hưởng ứng Tháng Hành động vì trẻ em năm 2026: Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em

Tháng Hành động vì trẻ em được tổ chức hằng năm là dịp để các cấp, các ngành và toàn xã hội tiếp tục khẳng định sự quan tâm đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; đồng thời tăng cường các hoạt động truyền thông, vận động, huy động nguồn lực nhằm bảo đảm mọi trẻ em đều được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và có điều kiện phát triển toàn diện.

Hiện nay, công nghệ số và Internet đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc sống của trẻ em. Các thiết bị thông minh và nền tảng số giúp trẻ dễ dàng tiếp cận tri thức, học tập trực tuyến, phát triển kỹ năng, giao lưu và khám phá thế giới. Không gian mạng cũng mở ra nhiều cơ hội để trẻ phát huy khả năng sáng tạo, nâng cao năng lực số và chuẩn bị hành trang cho tương lai.

Tuy nhiên, cùng với những lợi ích to lớn đó là không ít nguy cơ, thách thức. Trẻ em có thể trở thành đối tượng của các hành vi lừa đảo trực tuyến, bắt nạt trên không gian mạng, xâm hại quyền riêng tư, đánh cắp thông tin cá nhân, tiếp cận nội dung độc hại hoặc bị lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật. Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất, tinh thần mà còn có thể tác động lâu dài đến nhân cách và tương lai của trẻ.

Chính vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng số và kỹ năng tự bảo vệ bản thân trên môi trường mạng cho trẻ em là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Hưởng ứng Tháng Hành động vì trẻ em năm 2026, Cục Công nghệ thông tin đã đẩy mạnh công tác truyền thông thông qua infographic "Hướng dẫn kỹ năng sử dụng Internet an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm cho trẻ em", nhằm phổ biến những kiến thức, kỹ năng thiết thực giúp trẻ sử dụng Internet một cách an toàn, văn minh và hiệu quả.

Theo đó, trẻ em cần thực hiện tốt các nguyên tắc cơ bản khi tham gia môi trường số.

Trước hết, bảo vệ thông tin cá nhân là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trẻ không nên chia sẻ công khai họ tên đầy đủ, địa chỉ nhà, số điện thoại, trường học, tài khoản ngân hàng của gia đình hoặc các thông tin riêng tư khác trên Internet. Đồng thời, cần sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực nhiều lớp khi có thể và tuyệt đối không cung cấp mật khẩu cho người khác.

Bên cạnh đó, trẻ cần thận trọng khi giao tiếp trên mạng. Không phải tất cả những người xuất hiện trên Internet đều đáng tin cậy. Trẻ chỉ nên kết bạn với những người quen biết, không gặp mặt người lạ quen qua mạng khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ, đồng thời cảnh giác với những lời mời nhận quà, chuyển tiền, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc hình ảnh riêng tư.

Một kỹ năng quan trọng khác là nhận diện và phòng tránh các nội dung xấu, độc hại. Trẻ cần biết cách kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ; không truy cập các trang web có nội dung bạo lực, khiêu dâm, kích động thù hận hoặc vi phạm pháp luật; không tham gia các thử thách nguy hiểm trên mạng xã hội; đồng thời báo cáo hoặc chặn các tài khoản có dấu hiệu lừa đảo, quấy rối.

Song song với đó, mỗi trẻ cần xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên môi trường mạng. Internet là không gian mở nhưng không phải là nơi nằm ngoài các chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật. Vì vậy, mỗi bình luận, chia sẻ hay hình ảnh đăng tải đều cần thể hiện sự tôn trọng đối với người khác, không sử dụng ngôn từ xúc phạm, không lan truyền tin giả, không cổ súy cho các hành vi tiêu cực hoặc tiếp tay cho tình trạng bắt nạt trên mạng.

Việc sử dụng Internet một cách cân bằng, khoa học cũng rất cần thiết. Trẻ nên phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập, vui chơi, rèn luyện thể chất và sử dụng thiết bị điện tử; ưu tiên khai thác các nền tảng phục vụ học tập, nghiên cứu và phát triển kỹ năng; hạn chế việc sử dụng Internet quá nhiều gây ảnh hưởng đến sức khỏe, kết quả học tập và các mối quan hệ trong gia đình.

Đặc biệt, khi gặp phải các tình huống bất thường như bị quấy rối, đe dọa, lừa đảo, bị yêu cầu gửi hình ảnh nhạy cảm hoặc phát hiện các hành vi xâm hại trên không gian mạng, trẻ cần bình tĩnh, không tự giải quyết, đồng thời thông báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy để được hỗ trợ kịp thời. Việc lưu giữ các bằng chứng như tin nhắn, hình ảnh hoặc đường liên kết cũng là cơ sở quan trọng phục vụ công tác xử lý của cơ quan chức năng.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền, Cục Công nghệ thông tin cũng khuyến khích mỗi trẻ ghi nhớ nguyên tắc "3 KHÔNG - 3 NÊN" khi sử dụng Internet:

• 3 KHÔNG: Không chia sẻ thông tin cá nhân; Không tin người lạ trên mạng; Không phát tán thông tin chưa được kiểm chứng.
• 3 NÊN: Nên kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ; Nên ứng xử văn minh, có trách nhiệm; Nên báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn khi gặp rủi ro trên môi trường mạng.

Bên cạnh việc trang bị kỹ năng cho trẻ em, gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành thói quen sử dụng Internet an toàn. Cha mẹ cần dành thời gian đồng hành cùng con, hướng dẫn con cách nhận diện các nguy cơ trên môi trường số, cài đặt các biện pháp bảo vệ phù hợp và tạo môi trường trao đổi cởi mở để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng an toàn thông tin và văn hóa ứng xử trên không gian mạng, giúp học sinh hình thành ý thức sử dụng công nghệ đúng mục đích, đúng pháp luật.

Là đơn vị thực hiện các nhiệm vụ về công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Cục Công nghệ thông tin sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan, đơn vị trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn thông tin, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, thân thiện với trẻ em; đồng thời lan tỏa nhận thức về trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và tổ chức trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Tháng Hành động vì trẻ em năm 2026 không chỉ là đợt cao điểm truyền thông mà còn là lời kêu gọi toàn xã hội cùng hành động vì một thế hệ trẻ em được phát triển toàn diện trong kỷ nguyên số. Mỗi hành động quan tâm, mỗi lời hướng dẫn, mỗi kỹ năng được trang bị hôm nay sẽ góp phần xây dựng "lá chắn số" vững chắc, giúp trẻ em Việt Nam tự tin học tập, sáng tạo, phát triển và làm chủ công nghệ một cách an toàn, văn minh và có trách nhiệm.

Hãy cùng chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, để mỗi trẻ em đều được bảo vệ, được yêu thương và được phát triển toàn diện, tự tin vững bước trong kỷ nguyên số.

Các thông điệp:

• An toàn trên mạng là quyền của trẻ em và là trách nhiệm của toàn xã hội. Internet an toàn hôm nay - Tương lai số vững vàng cho trẻ em ngày mai.
• Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là trách nhiệm của toàn xã hội.
• Mỗi gia đình là "lá chắn số" đầu tiên của trẻ em.
• Trang bị kỹ năng số hôm nay - Kiến tạo tương lai an toàn ngày mai.
• Internet an toàn giúp trẻ em học tập, sáng tạo và phát triển toàn diện.
• Chung tay vì một môi trường số an toàn, lành mạnh và thân thiện với mọi trẻ em.